گامی در مسیر ارتقای دانش فنی و توسعه فرهنگ ایمنی در کشور
ششمین دوره آموزش جامع مجریان و مشاوران ذیصلاح آتشنشانی شهر مشهد از تاریخ ۱۹ مهرماه ۱۴۰۴ به همت مجموعه آریاکوپلینگ و با همکاری دانشگاه علمیکاربردی آتشنشانی تهران و همچنین مجموعه آریاکوشاپادرا آغاز شد.
این دوره، که با حضور جمعی از متخصصان، مشاوران و فعالان حوزه ایمنی و حریق برگزار شده، بخشی از برنامهای منسجم برای ارتقای سطح دانش فنی و استانداردسازی عملکرد مجریان و شرکتهای فعال در سیستمهای اعلام و اطفای حریق است. هدف اصلی آن، ترویج فرهنگ ایمنی و توسعه رویکردی دانشبنیان در اجرای پروژههای آتشنشانی شهری است.
استمرار یک مسیر آموزشی مؤثر
آریاکوپلینگ طی دو سال گذشته (۱۴۰۲) نیز برگزارکننده این دوره بوده و امسال با همراهی دو نهاد علمی معتبر کشور، گامی تازه در مسیر آموزش نظاممند فعالان حوزه آتشنشانی برداشته است. این همکاری سهجانبه میان صنعت، دانشگاه و نهادهای اجرایی، نمونهای از همافزایی مؤثر در جهت ارتقای سطح دانش مهندسان و متخصصان ایمنی کشور به شمار میرود.
در این دوره، ۲۰۰ نفر از مجریان و مشاوران ذیصلاح شهر مشهد حضور دارند که از میان آنان، ۸۰ نفر برای نخستینبار در این برنامه آموزشی شرکت کردهاند. حضور این گروه از نیروهای تازهوارد، بیانگر گسترش دامنه اثرگذاری دوره و افزایش اعتماد جامعه مهندسی و ایمنی به محتوای علمی آن است.
اهداف و ضرورت برگزاری دوره
رشد سریع ساختوساز در کلانشهرهایی چون مشهد، همراه با پیچیدگیهای روزافزون پروژههای عمرانی و تأسیساتی، لزوم بهروزرسانی دانش فنی مهندسان و مجریان را دوچندان کرده است.
بر همین اساس، ششمین دوره آموزش جامع مجریان و مشاوران ذیصلاح آتشنشانی با هدفهای زیر طراحی و اجرا شده است:
- ارتقای سطح علمی و مهارتی مجریان و مشاوران در حوزه سیستمهای ایمنی و حریق
- استانداردسازی عملکرد و نظارت بر اجرای صحیح دستورالعملهای مقررات ملی ساختمان
- ایجاد بستری برای تبادل تجربه میان متخصصان حوزه آتشنشانی و ایمنی
- افزایش توانمندی در طراحی، اجرا و بهرهبرداری از سیستمهای اعلام و اطفای حریق
- ترویج فرهنگ ایمنی و پیشگیری در سطح شهری و ملی
با توجه به الزام قانونی تمدید گواهینامه صلاحیت مجریان و مشاوران هر دو سال یکبار، این دورهها نقش تعیینکنندهای در تداوم فعالیت حرفهای شرکتهای فعال در حوزه سیستمهای اعلام و اطفای حریق دارند و به عنوان یکی از ملزومات توسعه ایمنی شهری محسوب میشوند.

ساختار و محتوای آموزشی
ششمین دوره آموزش جامع مجریان و مشاوران ذیصلاح، شامل هفت سرفصل تخصصی است که با هدف ارتقای دانش تئوریک و مهارتی شرکتکنندگان طراحی شدهاند.
این سرفصلها عبارتاند از:
۱. تئوری حریق (۴ ساعت): شناخت ماهیت آتش، طبقهبندی انواع حریق، رفتار شعله و مکانیزمهای گسترش آتش در محیطهای ساختمانی.
۲. آموزش خاموشکنندههای آتش (۴ ساعت): معرفی انواع خاموشکنندهها، نحوه عملکرد، استانداردهای نگهداری و اصول انتخاب بر اساس نوع خطر.
۳. معماری و مبحث سوم مقررات ملی ساختمان (۴ ساعت): بررسی ارتباط اصول ایمنی حریق با طراحی معماری، راههای فرار، مقاومت مصالح و مقررات ملی ساختمان.
۴. مبانی اعلام حریق (۸ ساعت): آموزش طراحی، نصب و نگهداری سیستمهای تشخیص و اعلام حریق بر مبنای استانداردهای NFPA و ضوابط ملی.
۵. مبانی اطفای حریق (۸ ساعت): آشنایی با سامانههای اطفای خودکار (آب، گاز، کف و پودر) محاسبات هیدرولیکی و الزامات اجرایی.
۶. اگزاست تهویه دود (۴ ساعت): طراحی و اجرای سیستمهای کنترل و تخلیه دود در ساختمانهای مرتفع و فضاهای بسته.
۷. پوششهای مقاوم در برابر حریق (۴ ساعت): بررسی مصالح و روشهای مقاومسازی سازهها در برابر حرارت و آتش.
محتوای این دروس توسط اساتید و کارشناسان برجسته حوزه آتشنشانی و ایمنی ساختمان تدریس میشود. تمامی مباحث آموزشی با استناد به آخرین ویرایشهای مقررات ملی ساختمان، استانداردهای جهانی NFPA و همچنین تجارب میدانی در پروژههای بزرگ کشور تدوین شدهاند.
ویژگیهای آموزشی و ارزشافزوده دوره
دوره حاضر تنها به عنوان یک برنامه بازآموزی علمی در نظر گرفته نشده، بلکه بستری برای همافزایی، انتقال تجربه و ایجاد شبکهای از متخصصان ایمنی در سراسر کشور است.
در جریان برگزاری دوره، شرکتکنندگان ضمن شرکت در کارگاههای عملی و تحلیل پروژههای واقعی، با چالشهای اجرایی در حوزه طراحی و پیادهسازی سیستمهای اعلام و اطفای حریق آشنا میشوند.
به این ترتیب، فضای آموزشی به شکلی طراحی شده که دانش تئوریک با واقعیتهای فنی و صنعتی پیوند بخورد؛ موضوعی که همواره از دغدغههای آریاکوپلینگ در توسعه آموزشهای تخصصی بوده است.
نقش آریاکوپلینگ در توسعه آموزش تخصصی
آریاکوپلینگ به عنوان یکی از پیشگامان صنعت ایمنی و تجهیزات آتشنشانی در ایران، در کنار فعالیتهای تولیدی و مهندسی خود، طی سالهای اخیر توجه ویژهای به سرمایهگذاری در آموزش و انتقال دانش فنی داشته است.
این مجموعه، با نیمقرن تجربه در طراحی و تولید تجهیزات ایمنی، بر این باور است که توسعه صنعتی پایدار بدون ارتقای دانش نیروی انسانی ممکن نیست. از همینرو، آریاکوپلینگ آموزش را نه صرفاً یک برنامه جانبی، بلکه بخشی از مسئولیت اجتماعی و صنعتی خود میداند.
برگزاری این دوره آموزشی، نمودی روشن از تعهد سازمانی آریاکوپلینگ نسبت به توسعه پایدار دانش فنی، افزایش سطح آمادگی مهندسان کشور در برابر بحرانهای حریق و ارتقای ضریب ایمنی شهری است.
روند برگزاری و برنامه زمانی
نخستین جلسه ششمین دوره آموزشی در روز ۱۹ مهرماه ۱۴۰۴ با حضور شرکتکنندگان جدید برگزار شد. سایر جلسات تا پایان مهرماه، طبق برنامه منظم و با حضور تمامی اعضا ادامه خواهد داشت.
در پایان دوره، به کلیه شرکتکنندگان، گواهینامه پایان دوره از سوی مراجع ذیصلاح و نهادهای همکار اعطا میشود. این گواهینامه، نشانگر تسلط علمی و تخصصی افراد بر مباحث ایمنی و الزامات استاندارد در طراحی و اجرای سیستمهای اعلام و اطفای حریق است و در تمدید صلاحیت حرفهای آنان نقش مهمی ایفا میکند.
آموزش بهعنوان راهی بهسوی ایمنی پایدار
آتشسوزی یکی از تهدیدهای جدی برای محیطهای شهری است و کاهش پیامدهای آن تنها از مسیر ارتقای دانش، استانداردسازی تجهیزات و آموزش نیروی انسانی ممکن خواهد بود.
آریاکوپلینگ با تکیه بر رویکرد «پیشگیری پیش از بحران» تلاش میکند تا با تربیت و توانمندسازی مهندسان متخصص، شبکهای از مجریان آگاه، دقیق و متعهد به اصول ایمنی در سراسر کشور ایجاد کند.
چشمانداز این مجموعه، ایجاد جامعهای ایمنتر و آگاهتر است؛ جامعهای که در آن هر پروژه عمرانی یا صنعتی با درک صحیح از الزامات ایمنی طراحی و اجرا شود. از دید آریاکوپلینگ، آموزشهای تخصصی نظیر این دوره، مسیر رسیدن به شهری ایمنتر، مهندسان آگاهتر و آیندهای با ضریب خطر کمتر را هموار میکند

در پایان
ششمین دوره آموزش جامع مجریان و مشاوران ذیصلاح آتشنشانی مشهد را میتوان نمونهای موفق از همافزایی میان صنعت، دانشگاه و نهادهای اجرایی دانست.
این همکاری سازنده با هدایت آریاکوپلینگ و همراهی دانشگاه علمیکاربردی آتشنشانی تهران و آریاکوشاپادرا، نهتنها به ارتقای دانش فنی و مهارتی فعالان این حوزه منجر میشود، بلکه گامی مؤثر در تثبیت استانداردهای حرفهای در صنعت ایمنی شهری ایران است.
تداوم چنین برنامههایی، ضمن ایجاد اعتماد میان متخصصان، کارفرمایان و نهادهای نظارتی، به ارتقای سطح کیفی پروژههای ساختمانی و صنعتی کشور خواهد انجامید.
به بیان دیگر، این دوره آموزشی صرفاً یک رویداد علمی نیست؛ بلکه حرکتی سازمانیافته در مسیر ساخت آیندهای ایمنتر برای شهرها و شهروندان کشور است، آیندهای که در آن آموزش، تخصص و استاندارد، سه ستون اصلی توسعه پایدار ایمنی به شمار میروند.